De wereldwijde aandelenmarkten staan onder druk. Een plotselinge escalatie rond belangrijke olieroutes, tegenvallende reacties op de kwartaalcijfers van Tesla en Alphabet en nieuwe Amerikaanse importheffingen hebben het sentiment plots verslechterd. Vooral technologie- en groeiaandelen staan onder druk, terwijl energiebedrijven en enkele defensieve sectoren relatief beter standhouden.
Beursnieuws Amerika
De Amerikaanse futures noteren momenteel licht lager na een zware donderdag. Zo verloor de Dow Jones index circa 1% en boekte daarmee zijn vijfde verliesdag in zes sessies. Ook de S&P 500 daalde 1,2%, terwijl de technologierijke Nasdaq zelfs 2,2% prijs moest geven. Voor beide indices was dit de slechtste handelsdag sinds 23 juni.
De directe aanleiding was de sterke stijging van de olieprijs. Brent sloot donderdag 7% hoger op $100,69 per vat en doorbrak voor het eerst sinds mei weer de grens van $100. WTI steeg 6,2% tot $92,19. De markt reageerde op aanvallen van Houthi-strijders op twee Saudische olietankers in de Rode Zee. Daardoor neemt de vrees toe dat naast de Straat van Hormuz ook de toegang tot de Rode Zee via Bab el-Mandeb verstoord raakt. Daarnaast werd de belangrijkste Kazachse exportroute tijdelijk gesloten na aanvallen bij een terminal aan de Zwarte Zee.
De olieprijs ligt op koers voor een uitzonderlijk sterke week: Brent ongeveer 13,5% hoger en WTI bijna 11%. Dat vergroot de kans dat hogere energie- en transportkosten opnieuw gaan doorwerken in inflatiecijfers en bedrijfswinsten. Die inflatievrees was duidelijk zichtbaar op de obligatiemarkt. De Amerikaanse tienjaarsrente steeg donderdag tot rond 4,70%, het hoogste niveau sinds januari 2025. De tweejaarsrente liep op tot circa 4,35% en de dertigjaarsrente tot ongeveer 5,17%.
Ook sterke arbeidsmarktdata droegen bij aan de rentestijging. Het aantal wekelijkse aanvragen voor een werkloosheidsuitkering kwam uit op slechts 187.000, tegenover 212.000 verwacht. In combinatie met duurdere olie verkleint dat de ruimte voor een renteverlaing door de Federal Reserve. Op de rentemarkt werd zelfs een kans van ruim 80% ingeprijsd op een renteverhoging in september. Voor de Fed-vergadering van volgende week wordt voorlopig uitgegaan van een ongewijzigde beleidsrente.
Bij de individuele aandelen waren Tesla en Alphabet de belangrijkste negatieve uitschieters. Tesla verloor bijna 15% na een tegenvallende winst in het 2e kwartaal. Alphabet daalde ongeveer 7% nadat het bedrijf zijn kapitaaluitgaven opnieuw verhoogde. Beleggers interpreteerden die hogere capex als een aanwijzing dat de AI-wedloop steeds grotere bedragen vereist voordat duidelijk wordt welk rendement die investeringen opleveren.
Intel vormde na beurs een tegenwicht. Het aandeel steeg ongeveer 4% nadat omzet en winst de verwachtingen ruim overtroffen. De omzet nam met 25% toe tot $16,1 miljard, de sterkste groei in bijna vijftien jaar. Vooral de datacenterdivisie profiteerde van de vraag naar AI-infrastructuur en groeide 59% tot $6,3 miljard. Tegelijkertijd kondigde Intel hogere investeringen in zijn foundry-activiteiten aan, waardoor de discussie over kapitaalintensiteit ook hier relevant blijft.
Vooruitblik Verenigde Staten
Vrijdag verschuift de aandacht naar de voorlopige Amerikaanse PMI-cijfers voor industrie en dienstverlening. Sterke cijfers kunnen bevestigen dat de economie veerkrachtig blijft, maar zouden ook de renteverwachtingen verder kunnen verhogen. Zwakke cijfers zouden juist de zorgen over een combinatie van hogere inflatie en afzwakkende groei versterken.
Verder zal de markt reageren op de nieuwe Amerikaanse tarieven van 10% tot 12,5% voor zestig handelspartners. De heffingen vervangen het tijdelijke algemene tarief van 10% en gelden voor landen die volgens Washington onvoldoende optreden tegen producten die met dwangarbeid zijn vervaardigd. De tarieven bestrijken vrijwel de volledige Amerikaanse goederenhandel. Australië, Brazilië, Chili en Nieuw-Zeeland hebben de juridische en inhoudelijke onderbouwing verworpen, maar nog geen vergeldingsmaatregelen aangekondigd.
Azië: scherpe verliezen, Korea activeert weer circuit breaker
In Azië overheerste vrijdag de verkoopdruk. De Japanse Nikkei 225 verloor 2,79% en de Topix 1%. In Zuid-Korea daalde de Kospi meer dan 5%, terwijl de Kosdaq 4,95% lager noteerde. De daling was zo sterk dat de Korea Exchange tijdelijk een zogenoemde sell-side sidecar activeerde, waarmee de computerhandel vijf minuten werd stilgelegd.
Ook elders waren de koersen lager. De Australische S&P/ASX 200 verloor 0,95%, de Hang Seng in Hongkong 1,33% en de Chinese CSI 300 ongeveer 1,4%. Vooral exporteurs, technologiebedrijven en energie-intensieve ondernemingen kregen te maken met hogere rente-, handels- en grondstofrisico’s.
In Japan liep de kerninflatie in juni op tot 1,6%, conform verwachting. De totale inflatie steeg naar 1,7%. De kern-kerninflatie, exclusief voeding en energie, daalde echter naar 1,7%, het laagste niveau sinds augustus 2022. Bedrijven voelen de energiedruk sterker dan consumenten: de producentenprijzen stegen met 7,1%, de grootste toename sinds maart 2023.
Europa: hogere olieprijs centraal
Europese aandelen openen naar verwachting voorzichtig. Energiebedrijven kunnen steun vinden bij olie rond $100, maar luchtvaartmaatschappijen, chemiebedrijven, retailers en industriële ondernemingen worden geconfronteerd met hogere kosten. Ook de Europese technologiesector blijft gevoelig voor de stijgende Amerikaanse kapitaalmarktrente.
De ECB liet donderdag de rente ongewijzigd, maar hield mogelijkheden voor een verdere verhoging in september nadrukkelijk open. Daardoor blijven olie, inflatie en loonontwikkeling op dit moment bepalend voor de renteverwachtingen.
Ook de Amerikaanse tarieven vormen een aandachtspunt. Europese exporteurs krijgen te maken met een structureler Amerikaans basistarief, terwijl de mogelijkheid van uitzonderingen of aanvullende handelsafspraken onzeker blijft. Voor Europese markten draait de rest van vrijdag en volgende week daarom om drie factoren: de ontwikkeling van de olieprijs, nieuwe bedrijfsresultaten en de vraag of centrale banken door de inflatieschok langer een restrictief beleid moeten voeren.
Gebruikte bronnen:
https://www.cnbc.com/2026/07/23/treasury-yields-oil-prices-jobless-claims.html
https://www.cnbc.com/2026/07/23/intel-intc-earnings-report-q2-2026.html
https://www.cnbc.com/2026/07/23/trump-tariffs-trade-deadline.html
https://www.cnbc.com/2026/07/23/stock-market-today-live-updates.html
