Besmettingsgevaar in China?

Besmettingsgevaar in China?Paniek in China. De beurzen zijn er de voorbije maand zowat 30% teruggevallen. Er wordt gevreesd voor een besmetting van de reële economie. Terecht of niet? En wie wordt dan het eerste slachtoffer?

Eerst dit: de beursindex van Shanghai staat inderdaad 30% onder zijn niveau van vorige maand. Maar een ramp is dat op zich niet. Zelfs na de terugval is een korf met alle aandelen die op die beurs noteren nog altijd even veel waard als in maart. Er is dus gewoon wat lucht ontsnapt. Tegenover begin 2014 is er trouwens nog altijd zowat 80% winst.

De paniek op de beurs staat ook niet in verhouding tot de evolutie van de reële economie, zelf al kampt die met een groeivertraging. Vorig jaar namen de economische activiteiten met 7,4 procent toe. De Wereldbank verwacht dat de extra toename in 2015 nog 7,1% zal bedragen, in 2016 wordt dat 7,0% om tegen 2017 af te zwakken tot 6,9%.

Die afname is trouwens niet ongezond. Het zorgt er immers voor dat de groei van de kredietverstrekking beter onder controle blijft.

Bovendien brengt de tragere groei de opmars van de Chinese economie niet in gevaar. Ze ligt nog altijd een pak hoger dan het mondiale gemiddelde. China neemt nu zowat 15% van de waarde van alles wat ter wereld wordt geproduceerd voor zijn rekening. Tien jaar geleden was dat nog geen 10%. 25 jaar geleden zelfs nog geen 4%.

Motor binnenlandse consumptie loopt trager

Is er dan helemaal geen gevaar? Toch wel. Chinezen houden van gokken. Het is dus niet verwonderlijk dat ze veel van hun spaargeld naar de beurs hebben gebracht. Heel wat mensen dreigen dus pakken geld kwijt te zijn. En dat zou kunnen wegen op de binnenlandse consumptie, wat belangrijk is. China wil immers minder afhankelijk worden van de export en dus moet de binnenlandse consumptie de functie van motor overnemen.

In mei gaven de Chinezen nog 10,1% meer uit aan goederen en diensten dan in dezelfde maand van 2014. Dat is licht beter dan het laagste peil uit de laatste vijf jaar (10%) dat in april werd genoteerd. De kans dat we binnenkort onder de kaap van de 10% zakken, is dus reëel. De gemiddelde groei van de laatste vijf jaar bedraagt bijna 14%.

Exporteurs naar China en banken in frontlinie

De eerste slachtoffers van een vertraging van de binnenlandse consumptie in China zijn de exporteurs naar dat land. 10% van de Chinese invoer komt uit Japan, 9,3% uit Zuid-Korea, 8,1% uit andere Aziatische landen (vooral Hongkong en Vietnam), 8% uit de VS en 6% uit Duitsland. Vooral voor Japan dreigt de melk zuur te worden. 19% van de export van dat land gaat naar China. Van de Amerikaanse export heeft 9,3% China als bestemming, van die van Duitsland is dat 6,4%, al gaat het in dit laatste geval vooral om investeringsgoederen. De voornaamste goederen die China invoert, zijn computerchips, aardolie, ijzererts, goud en auto’s.

Een tweede slachtoffer kunnen de Chinese banken zijn omdat de voorbije maanden heel wat aandelen werden gekocht met geleend geld. Dat zou ervoor kunnen zorgen dat de Chinese financiële instellingen met een pak oninbare leningen worden opgezadeld.

Bizar huwelijk wordt op de proef gesteld

Tot nog toe valt het mee met het Chinese bankensysteem. De hoeveelheid wankele kredieten waartegen de banken aankijken blijft beperkt, al moet natuurlijk altijd een slag om de arm worden gehouden. De sterke invloed van de staat en de staatspartij kunnen ervoor zorgen dat veel problemen, zoals de gevolgen van een overgewaardeerde vastgoedmarkt, gemaskeerd worden.

In dat bizarre huwelijk tussen een sterk centraal geleide staatseconomie en het ongebreidelde gespeculeer op de aandelenmarkten zit ook een spanningsveld. Zolang het brood en de spelen goed gaan, trekt niemand dit systeem in twijfel. Maar een ontsporing ervan zou aanleiding kunnen geven tot onrust in een maatschappij, die nu toch de tweede grootste economie op wereldvlak is geworden. Als die in beweging komt, kan dat wel grote gevolgen hebben. Daarom doet de Chinese overheid er dan ook alles aan om de beursval te stoppen of toch binnen de perken te houden, zelfs met ingrepen die elders ondenkbaar zouden zijn.

Johan Van Geyte is freelance financieel journalist. Zijn blogs zijn te volgen op onze website en via onze Twitterpagina.

De informatie in deze column is niet bedoeld als beleggingsadvies en geldt niet als aanbeveling tot het doen van enige belegging. De auteur heeft geen positie in één van voornoemde financiële instrumenten.