Kennistoets opties: waarom is deze verplicht en hoe werkt het?

Wilt u via LYNX handelen in opties? Dan moet u eerst aantonen dat u voldoende kennis heeft van deze financiële producten en de bijbehorende risico’s begrijpt.

Daarom moet u onder andere een kennistoets succesvol afronden.

In dit artikel leest u waarom deze toets verplicht is, wat er wordt beoordeeld en hoe u toegang kunt aanvragen tot de optiehandel.

Waarom moet u een kennistoets voor opties afleggen?

Opties zijn complexe financiële producten waarmee beleggers kunnen inspelen op stijgende of dalende beurskoersen. Ze bieden verschillende mogelijkheden, maar brengen ook specifieke risico’s met zich mee. Zo kan een gekochte optie volledig waardeloos aflopen, terwijl bij bepaalde geschreven opties het verlies zelfs groter kan zijn dan de oorspronkelijke inleg.

Vanwege deze risico’s zijn financiële instellingen op grond van Europese regelgeving (MiFID II) verplicht om de kennis en ervaring van beleggers te beoordelen voordat zij zonder beleggingsadvies in complexe producten kunnen handelen.

De kennistoets helpt om vast te stellen of u voldoende begrijpt hoe opties werken en welke risico’s eraan verbonden zijn.

Welke risico’s zijn verbonden aan opties?

Opties zijn complexe financiële producten die aanzienlijke risico’s met zich meebrengen. Zo kan een gekochte optie volledig waardeloos aflopen, waardoor u de gehele betaalde premie verliest. Bij het schrijven van opties kunnen de verliezen zelfs groter zijn dan de ontvangen premie en in bepaalde gevallen onbeperkt oplopen. Daarnaast worden optieprijzen beïnvloed door factoren zoals koersbewegingen, volatiliteit en de resterende looptijd. Het is daarom belangrijk dat u deze risico’s begrijpt voordat u in opties gaat handelen.

Wat wordt er getoetst?

Bij de beoordeling van uw kennis en ervaring met opties gaat het onder andere om uw begrip van de werking en risico’s van deze producten.

Denk bijvoorbeeld aan de volgende onderwerpen:

Dit zijn voorbeelden van relevante onderwerpen om te begrijpen voordat u in opties handelt, en niet noodzakelijk de exacte vragen die u tijdens de LYNX-kennistoets krijgt. Naast uw kennis wordt ook gekeken naar uw ervaring met financiële instrumenten.

Hoe krijgt u toegang tot opties via LYNX?

Om via LYNX in opties te kunnen handelen, heeft u de juiste handelspermissies nodig. Deze kunt u aanvragen via het Account Management.

Bij de beoordeling van uw aanvraag wordt onder andere rekening gehouden met uw kennis, beleggingservaring, financiële situatie en beleggingsdoelstellingen. LYNX onderscheidt drie regionale categorieën voor optiepermissies: Options, Stocks Options en Index Options.

Ook zijn er verschillende optieniveaus. Welke strategieën u kunt toepassen, hangt mede af van het toegekende niveau en uw rekeningtype. Voor niveau 2 tot en met 4 geldt bovendien een minimumleeftijd van 21 jaar en gelden aanvullende toelatingscriteria. Een marginrekening kan alle vier niveaus aanvragen; bij een cashrekening zijn alleen niveaus 1 tot en met 3 aan te vragen.

Wanneer u aan alle voorwaarden voldoet, worden handelspermissies doorgaans binnen 24 uur toegekend. Goedkeuring is echter niet gegarandeerd. Meer informatie vindt u op onze pagina Handelspermissies aanvragen.

Wat gebeurt er als u de kennistoets niet haalt?

Wanneer uit de beoordeling blijkt dat opties niet passend zijn bij uw kennis en ervaring, moet u hierover worden gewaarschuwd.

Of u vervolgens toegang kunt krijgen tot de optiehandel en onder welke voorwaarden u de kennistoets opnieuw kunt afleggen, is afhankelijk van de geldende toelatingsregels. Neem bij vragen over uw persoonlijke situatie contact op met de servicedesk van LYNX.

Hoe kunt u zich voorbereiden?

Het is belangrijk dat u de werking en risico’s van opties goed begrijpt voordat u begint met handelen. Op het LYNX Kennisportaal vindt u uitgebreide informatie over onder andere call- en putopties, optiepremies, expiratie en verschillende optiestrategieën.

Daarnaast organiseert LYNX regelmatig educatieve webinars waarin de werking en toepassing van opties centraal staan.

Een succesvolle kennistoets betekent overigens niet dat handelen in opties zonder risico is. Beleg daarom uitsluitend in producten en strategieën waarvan u de werking en mogelijke verliezen begrijpt.

Waarom gelden opties als complex product?

Wat dat in de praktijk betekent, laat een voorbeeld zien. De aannames: een aandeel staat op 100 euro. U kijkt naar een calloptie (call) met een uitoefenprijs (strike) van 105 euro en een premie van 2 euro per aandeel. Een contract vertegenwoordigt 100 aandelen, dus de premie is 200 euro per contract. Kosten zijn niet meegerekend, alles is in euro en de optie wordt aangehouden tot de expiratiedatum. Een ongedekte (naked) schrijver heeft de call geschreven zonder de aandelen te bezitten.

Resultaat per contract bij expiratie (illustratief)

De koper verliest hooguit de premie van 200 euro plus kosten, ook als de koers onder de 105 euro blijft. De ongedekte schrijver verliest bij 150 euro 4.300 euro, ruim 21 keer de ontvangen premie, en bij een hogere koers nog meer. Een koersstijging kent geen bovengrens. Bij 107 euro is de intrinsieke waarde 2 euro per aandeel en dus gelijk aan de premie.

Er komt een tweede mechanisme bij. Een optie heeft een expiratiedatum en verliest tijdswaarde naarmate die datum nadert. Een optie zonder intrinsieke waarde loopt waardeloos af. Een juiste koersverwachting is dus niet genoeg, want de koers moet ook op tijd en ver genoeg bewegen.

Dit voorbeeld is illustratief. Werkelijke premies, kosten en contractgroottes verschillen per optie, en resultaten uit het verleden bieden geen garantie voor de toekomst.

Meer leren over opties?