Wie een optie schrijft ontvangt die premie, maar neemt een verplichting op zich, en kan bij ongedekt schrijven meer verliezen dan zijn inleg.
Dat verschil in risico is de belangrijkste reden om kopen en schrijven goed uit elkaar te houden. In dit artikel gaan we uitgebreid in op de verschillen
Opties zijn complexe financiële instrumenten en brengen aanzienlijke risico’s met zich mee. Beleggers moeten zorgvuldig overwegen of ze geschikt zijn voor hun beleggingsdoelstellingen en risicobereidheid. Beleggers moeten ook hun kennis van de optiemarkt en verschillende strategieën vergroten voordat ze beginnen met handelen in opties.
Wat is het verschil tussen een optie kopen en een optie schrijven?
Een optie kopen betekent dat u houder wordt. U betaalt een premie en krijgt het recht, maar niet de plicht, om een onderliggende waarde te kopen (calloptie) of te verkopen (putoptie) tegen een vooraf afgesproken prijs.
Een optie schrijven betekent dat u schrijver wordt. U ontvangt de premie en neemt de plicht op u om de onderliggende waarde te leveren of te kopen als de houder de optie uitoefent.
In deze tabel hieronder een overzicht van de verschillende aspecten. Daarbij geldt schrijven als: een positie openen als schrijver. Verkopen betekent: een optie sluiten die u eerder kocht.
| Een optie kopen (houder) | Een optie schrijven (schrijver) | |
|---|---|---|
| Wat u krijgt of aangaat | Het recht om te kopen (call) of te verkopen (put) tegen de uitoefenprijs | De plicht om te leveren (call) of af te nemen (put) als de houder uitoefent |
| Premie | U betaalt de premie, ook als de optie waardeloos afloopt | U ontvangt de premie, maar daar staat een verplichting tegenover die veel groter kan zijn |
| Maximaal verlies | De betaalde premie en de kosten | Gedekt: beperkt, maar hoog als de aandelen sterk dalen. Ongedekt: kan groter zijn dan uw inleg |
| Maximale winst | Bij een call in theorie onbeperkt. Bij een put beperkt, omdat de koers niet onder nul komt | De ontvangen premie |
| Onderpand | Geen. De premie betaalt u vooraf | Aandelen (gedekt), contant geld of marge (ongedekt) |
Wat kunt u verliezen als u een optie koopt?
Bij een gekochte optie is uw verlies beperkt tot de betaalde premie en de kosten. Dat beperkt het risico, maar het is een reële kans dat u de hele premie verliest.
Een optie die op de expiratiedatum geen intrinsieke waarde heeft, loopt waardeloos af. Ook vóór die datum verliest een optie tijdswaarde naarmate de looptijd korter wordt. Een juiste koersverwachting is dus niet genoeg: de koers moet ook op tijd en ver genoeg bewegen.
Wat kunt u verliezen als u een optie schrijft?
Dat hangt af van de dekking. Opties zijn complexe producten en bij schrijven kan het verlies groter zijn dan uw inleg.
Schrijft u een optie gedekt, dan staat er iets tegenover. Bij een covered call bezit u de aandelen waarop u de call schrijft. Uw verlies is dan de waardedaling van die aandelen, verminderd met de ontvangen premie. Dat verlies kan hoog zijn, want aandelen kunnen sterk dalen. Een koerswinst boven de uitoefenprijs loopt u juist mis.
Schrijft u een optie ongedekt (naked), dan heeft u geen onderpand in de onderliggende waarde.
- Bij een ongedekte call is het verlies in theorie onbeperkt, omdat de koers onbeperkt kan stijgen.
- Bij een ongedekte put is het verlies beperkt tot de uitoefenprijs maal de contractgrootte, verminderd met de premie, omdat de koers niet onder nul kan komen.
In beide gevallen kan het verlies groter zijn dan uw inleg. Bij ongedekt schrijven kan marge vereist zijn. De hoogte hangt onder meer af van uw positie en de beweeglijkheid van de onderliggende waarde.
Voorbeeld
Een aandeel staat op 100 euro. U kijkt naar een calloptie met een uitoefenprijs van 105 euro en een premie van 2 euro per aandeel. De contractgrootte is 100 aandelen, dus de premie is 200 euro per contract. Kosten en marge zijn niet meegerekend.
| Koers bij expiratie | Koper van de call | Ongedekte schrijver van de call |
|---|---|---|
| 100 euro | Verlies 200 euro | Winst 200 euro |
| 105 euro | Verlies 200 euro | Winst 200 euro |
| 125 euro | Winst 1.800 euro (20 maal 100, min 200) | Verlies 1.800 euro |
| 150 euro | Winst 4.300 euro | Verlies 4.300 euro |
Bij een koers van 150 euro verliest de schrijver ruim 21 keer de ontvangen premie. Bij een koersstijging is er geen grens aan dat verlies.
Bij een putoptie met een uitoefenprijs van 95 euro en een premie van 2 euro (ook 200 euro per contract) verliest de koper hooguit 200 euro. De ongedekte schrijver van die put verliest bij een koers van 0 euro 9.300 euro (95 maal 100, min 200).
Dit voorbeeld is illustratief. Werkelijke premies, kosten en contractgroottes verschillen per optie (bij mini-opties is de contractgrootte bijvoorbeeld kleiner).
Wat moet u begrijpen voordat u een optie schrijft?
Dit zijn vragen die u zelf kunt beantwoorden voor u een optie schrijft:
- Wat is mijn maximale verlies, en kan dat groter zijn dan mijn inleg?
- Bezit ik de onderliggende waarde (gedekt), of is marge nodig (ongedekt)?
- Wat betekent toewijzing (assignment)? De houder kan uitoefenen en u moet dan leveren of afnemen. Bij Amerikaanse opties kan dat tot en met de expiratiedatum, bij Europese opties alleen op die datum.
- Wat gebeurt er met mijn positie als de koers sterk tegen mij beweegt?
Voor handelen in opties is onder meer een kennistoets vereist.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen een gedekte en een ongedekte optie?
Opties zijn complexe producten en u kunt meer verliezen dan uw inleg. Bij een gedekte optie staat er een onderpand tegenover, zoals de aandelen bij een covered call. Bij een ongedekte (naked) optie ontbreekt dat onderpand en kan marge vereist zijn. Het verlies kan dan groter zijn dan uw inleg.
Wat betekent het als een optie aan mij wordt toegewezen?
Opties zijn complexe producten en u kunt meer verliezen dan uw inleg. Toewijzing (assignment) betekent dat de houder een optie uitoefent die u hebt geschreven. U moet dan leveren of afnemen, of de optie wordt in contanten afgewikkeld, afhankelijk van het type optie.
